Sözel Dersleri Unutmadan Öğrenmek Mümkün

Psikolog Çiğdem KARAKUŞ Karakuş

Sözel dersleri, sayısal derslerden ayıran 2 önemli fark vardır. Birincisi sözel dersler daha kolay öğrenilmelerine rağmen daha çabuk unutulurlar. İkincisi, sözel dersler işlem içermezler fakat çalışırken okuma, not tutma ve hatırlama tekniklerinin iyi kullanılması gerekir. Sosyal derslere çalışmak, tarihleri, isimleri, kuramları veya yerleri basitçe ezberlemekten öte bir şeydir. Mesela tarih, olayların birbirleriyle nasıl örtüştüğünü ve ne anlama geldiklerini anlamayı, coğrafya dersi ise kavramları çok iyi bilmeyi ve bu kavramları kullanarak gündelik olaylar hakkında yorum yapabilmeyi gerektirir.

Sosyal derslere nasıl çalışmalı?

Sosyal dersleri anlamak için okumak tek başına yeterli değildir. Okurken, düşünebilmeyi, sorular üretebilmeyi, yazmayı ve anlatabilmeyi içerir. Öğrenmeniz gereken materyali kuru kuru okumak yerine şu metodu kullanın:

1- ARAŞTIR: Ders çalışmaya başlamadan önce konunun ana hatlarını görmek için konun ayrıntılarına girmeden 10-15 dakika ön okuma yapın.

  • Başlıkları, alt başlıkları, ilk paragrafı ve sonraki paragrafların ilk cümlelerini okuyun.

  • Resim, harita ve grafikleri inceleyin, altlarındaki yazıları okuyun.

  • İtalik veya koyu yazılmış kelimeler varsa onları not edin.

  • Bazı kitaplarda, her ünitenin sonunda konu özeti vardır. Bu özeti muhakkak okuyun.

2- SOR: Konuyu veya üniteyi gözden geçirdikten sonra 1-2 dakika düşünün. Konunun ana düşüncesi ne olabilir? Bu konuyla ilgili bilmeniz gereken en önemli bilgi nedir? Konunun ana teması nedir? Eğer konuyu yeterince gözden geçirdiyseniz, bu sorulara verecek cevabınız olacaktır.

  • Konuyla ilgili cevaplamanız gereken sorular varsa bu soruları ve konunun sonundaki soruları okuyun.

3- OKU: İyi bir okuma aktif olarak yapılır. Konuyu okurken bir yandan sorular oluşturup bu soruların cevaplarını bulmaya çalışın.

  • Başlıkları soruya dönüştürün.

  • Kim? Ne zaman? Nerede? Nasıl? Niçin? sorularının cevaplarını arayın. Bulduğunuz cevapları renkli bir kalemle çizin.

  • Özellikle öğrenmeniz gereken isimler, tarihler veya kavramlar varsa onları yine renkli bir kalemle daire içine alın.

  • Sayfa kenarlarındaki boşluklara sonuçları, farkları, benzerlikleri ve tanımları not alabilirsiniz.

4- ANLAT: Soruları sesli bir şekilde okuyup, sesli olarak cevaplandırın. Sesli olarak yapılan soru-cevap esnasında gördüğünüz materyalleri aynı zamanda işittiğiniz için daha rahat öğrenirsiniz ve hatırlamanız daha kolay olur.

  • Konuyu okurken zaman zaman ara verip, konunun başlığını ve ana temasını hatırlamaya çalışın.

  • Durakladığınız yere kadar okuduğunuz bilgileri kendi cümlelerinizle özetleyin.

  • Her konunun özetini kendi cümlelerinizle yazın.

  • Önemli terimleri, isimleri, antlaşmaların isimlerini, olayları avuç içi büyüklüğündeki kartların bir yüzüne yazın. Kartın diğer yüzüne bunların karşılıklarınız yazın.Mesela ön yüzüne “Lozan Antlaşmasının maddeleri” diye yazarken,arka yüzüne bu maddelerin açıklamalarını yazın.Zaman zaman bu kartları açarak,arka yüzdeki açıklamaları bilip bilmediğinizi kontrol edin. Bilmiyorsanız kartın arkasını çevirip bakın.

5- TEKRAR ET: Konu bitiminde, yani aynı gün içerisinde çıkardığınız özetlerden faydalanarak konuyu 10 dakika kadar tekrar edin. Konuyu tekrar etmek için sınav gününden bir gün öncesini beklemeyin. Tekrarlarınızı sistematik olarak, 1 gün sonra, 2 gün sonra, 1 hafta sonra, 1 ay sonra vb. sürdürün.

Konuları öğrendiğimi nasıl anlarım?

Eğer çalıştığınız konuyu deftere ve kitaba bakmadan anlatabiliyorsanız, o konuyla ilgili soruları cevaplandırabiliyorsanız, bilgilerinizi farklı problemlerin çözümünde kullanabiliyorsanız öğrenme gerçekleşmiş demektir.

Öğrenme tek başına yeterli değildir, ihtiyaç duyduğumuzda öğrendiğimiz bilgileri hatırlamamız da gerekir

Sınavlarda öğrencilerin yaşadığı en büyük sıkıntılardan biri, çok çalıştığı ve konuyu iyi öğrendiği halde, sınav esnasında sorulan bilgiyi hatırlayamamaktır. Çoğu kişi, cevabı bildiğinin farkındadır hatta cevap dilinin ucundadır ama bir türlü hatırlayamaz. Yani bilgi zihnimizde mevcuttur fakat bilgiye ulaşmakta bir sorun vardır. Öğrenme, ileride hatırlanmak için yapılmalı ve hafızada canlı bir şekilde tutulmalıdır.Sınavlarda öğrencilerin yaşadığı en büyük sıkıntılardan biri, çok çalıştığı ve konuyu iyi öğrendiği halde, sınav esnasında sorulan bilgiyi hatırlayamamaktır. Çoğu kişi, cevabı bildiğinin farkındadır hatta cevap dilinin ucundadır ama bir türlü hatırlayamaz. Yani bilgi zihnimizde mevcuttur fakat bilgiye ulaşmakta bir sorun vardır. Öğrenme, ileride hatırlanmak için yapılmalı ve hafızada canlı bir şekilde tutulmalıdır.

Neden hatırlamada güçlük çekeriz?

Her hangi bir konuyu çalışırken, konu üzerinde yeterince dikkatimizi toplayamadıysak ya da bilgileri zihnimizde yer edecek şekilde çalışmadıysak konuları hatırlamakta güçlük çekeriz. Öğrenilen bilgiler zihne doğru şekilde yerleştirilirse yani metotlu ders çalışılırsa unutma en az seviyeye inecektir. Ders çalışırken konsantrasyonu bozabilecek her türlü engelden uzak durmak gerekir. Mesela, televizyon açıkken, ya da müzik dinlerken aynı zamanda derse konsantre olmak mümkün değildir. Dikkati yoğunlaştırmanın bir yolu, kendinize zaman sınırları çizilmiş bir hedef koymaktır. Mesela 50 dakika içinde 1.Dünya Savaşı ve sonuçlarını öğrenmiş olacağım gibi. Bu hedefi gerçekleştirdiğiniz de kendinize bir ödül verin.

Hatırlamayı kolaylaştırmak için neler yapmalıyız?
  • Konuları özetlerken kavram haritalarından faydalanın. Mesela; çalıştığınız konu Marmara Bölgesi olsun. Sayfanın ortasına “Marmara Bölgesi” yazın ve renkli bir kalemle daire için alın. Bu dairenin etrafına daha küçük daireler çizin ve bunları merkezle birleştirin. Her bir daireye konunun alt başlıklarını özetleyin. Örneğin; iklimi, ekonomik etkinlikleri, nüfus ve yerleşimi, fiziksel özellikleri gibi.

  • Konuları mümkün olduğu kadar farklı biçimlerde çalışın. Mesela; bir gün klasik tarzda soru çözdüyseniz, ertesi gün test çözün. Bir gün yalnız çalıştıysanız ertesi gün grupla çalışın. Bildiklerinizi yazın, anlatın ve açıklayın.

  • Coğrafya ve tarih derslerine çalışırken harita kullanın. Bazı konularda haritayı siz çizin. Mesela Türkiye’nin dağlarını çalışıyorsanız, kendi çizdiğiniz harita üzerinde bu dağları gösterin.

  • Özellikle coğrafya dersinde dünyanın şekli, harita bilgisi gibi konuları çizerek çalışın.

  • Çalışılan dersle ilgili temel kavramlar ve terimler çok iyi bilinmelidir. Mesela, tarih dersi çalışıyorsanız; monarşi, merkezi otorite, Rönesans, himaye gibi kavramlar ya da coğrafya dersi için meridyen, eksen, iklim özellikleri gibi kavramların anlamlarını bilmelisiniz.

  • Tarihi olayların kronolojik sırasını öğrenin. Konular arasında tarihsel ilişki kurmaya çalışın. Mesela Rönesans’ı çalışırken, o tarihlerde Osmanlı Devletin de hangi gelişmelerin olduğunu da ayrıca inceleyin.

  • Öğrendiğiniz konuları gündelik yaşamınızda mümkün olduğunca kullanın. Mesela tarihte geçekleşen olayların benzerleri günümüzde de gerçekleşiyor mu? Ya da Çanakkale savaşı kaybedilmiş olsaydı şimdi dünyanın ve Türkiye’nin durumunda neler değişirdi?

ÖĞRENCİ DANIŞMANLIĞI

  • HİPNOZ ile;

  • Sınav Kaygısını yenmek
    Ders başarısını artırmak
    Motivasyonu artırmak
    Düzenli ve verimli ders çalışma alışkanlığı kazanmak
    Hafızayı güçlendirmek mümkün…

  • Sizde sınav kaygısının bir kurbanı olabilirsiniz, belkide ders çalışmak için kendinizde yeterli motivasyonu bulamıyorsunuz, nasıl çalışacağınızı mı bilemiyorsunuz? Gelecekte ne yapmak istediğinizi netleştirmekte zorluk mu çekiyorsunuz? Belli dersleri anlamakta güçlük mü yaşıyorsunuz? Tüm bu problemlerin üstesinden gelmek için Öğrenci Danışmanlığı programımızdan faydalanabilirsiniz.

Daha fazlası için...